Ný þekking
Vísindamenn hafa hermt eftir gripi í fótum gekkóeðlurnar.
Teymi verkfræðinga við Stanford University í BNA hefur hannað fjórfætt vélmenni sem getur gengið lóðrétt upp glerrúðu. Vélmennið er nefnt Stickybot eftir getu þess til að líma sig fast við slétt yfirborð. Vísindamennirnir rannsökuðu fyrst fætur á gekkóeðlum sem hafa einstaka getu til að klifra upp slétt yfirborð. Fæturnir eru alsettir milljónum örsmárra flipa er líkjast hárum. Endar þeirra eru floskenndir og með þeim geta þeir gripið í stakar sameindir á sléttu yfirborði. Þannig getur gekkóeðlan límt sig fasta á yfirborð án þess að styðjast við sogskálar eða límkenndan vökva. Næsta skref verkfræðinganna var að útbúa gúmmíefni með sömu gerð yfirborðs eins og á fótum gekkóeðlunnar. Þetta gúmmíefni var fe Lesa meira
Sérkennilegur bertálkni með langan hala
Á eyjunni Borneo hafa líffræðingar uppgötvað áður óþekktan 4 sm langan bertálkna. Snigillinn fannst í fjallaskógi í 1.900 m hæð og er með óvenjulega langan halalíkan afturenda. Í hvíld vefur hann halanum um sig eins og sofandi köttur. Og við mökun skýtur hann litlum örvum af kalsíumkarpónati inn í magann. Þar leysir efnið hormón úr læðingi sem líklega eykur lík Lesa meira
Genabreytt mýfluga getur ekki smitað malaríu
Genabreytt mýfluga getur reynst vera það vopn gegn malaríu sem vísindamenn hafa leitað eftir í fjölmörg ár. Mýflugan, sem er breytt af Mikael Riehle og rannsóknarteymi hans við University of Arizona, getur nefnilega ekki smitað með sníkjudýrinu plasmodium sem orsakar sjúkdóminn. Mikael Riehle hefur komist að því að með því að breyta erfðafræðilega svonefndum Akt-efna Lesa meira
40 lög af málningu skópu bros Monu Lisu
Löngu er vitað að Leonardo Da Vinci var framúrskarandi málari. En hann kemur ennþá vísindamönnum á óvart. Þegar franskir fræðimenn rannsökuðu nýlega frægasta málverk hans, Monu Lisu, með þróaðri röntgentækni kom í ljós nánast óskiljanlega fáguð málaratækni með svonefndu röntgen-flúrljómunar-rófi sem sérfræðingar við m.a. evrópsku geislunarstofnunina nærr Lesa meira
Mars er með mikið af ís undir yfirborðinu
Enginn vafi leikur á að ís er að finna á Mars. Stjörnufræðingar geta beinlínis séð hvítan ísinn á pólunum þar sem hann liggur í margra metra lagi. En nú hefur geimkanninn Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) einnig fundið ís nær miðbaug Mars á breiddargráðu sem hér á jörðu samsvarar suðurhluta Evrópu. Ísinn liggur mörg hundruð metra undir yfirborðinu á svæði Lesa meira
Tepokar hreinsa óhreint drykkjarvatn
Mengað drykkjarvatn er mikið vandamál víðsvegar um heiminn en því kann „tepoki“ þróaður við Stellenbosch University í Suður-Afríku að ráða bug á. Innihald pokans getur nefnilega fjarlægt bæði eiturefni, bakteríur og óhreinindi úr vatni með því að setja bara pokann ofan í drykkjarflösku eða vatnsglas. Innri hliðin á hreinsipokanum er þakin þunnri filmu af Lesa meira
1.300 ára gamalt sverð finnst í Þýskalandi
Þýskir fornleifafræðingar hafa grafið upp vel varðveitt vígasverð nærri Koplenz. Hér er á ferðinni um 1.300 ára gamalt höggsverð – stutt og eineggjað sverð sem var algengt á þeim tímum. Yfirleitt rotnar allt lífrænt efni eftir skamma stund í jörðinni, en svörðurinn sem sverðið lá í hefur verið svo súrefnissnauður að tréhjöltu sverðsins hafa varðveist. Hið Lesa meira
Illgresi mengar loftið
Yfirleitt tengir maður gróskumiklar plöntur við hreint og ferskt loft en nú hefur komið í ljós að tiltekin gerð illgresis mengar loftið. Þetta er kuji-baunin, sem dreifist eins og plága um Suðurríki BNA þar sem hún vex yfir tré og runna. Plantan tekur köfnunarefni úr loftinu og gefur frá sér mikið magn köfnunarildis sem er forstig ózons. Meðan ózon er gagnlegt hátt Lesa meira
Gráðugur drápshvalur réði ríkjum í höfum fortíðar
Eitt stærsta rándýr í sögu heims er nú fundið í Perú. Risavaxinn hvalur með ógnvænlegar tennur. Fræðimenn hafa nefnt risann Leviathan melvillei til heiðurs rithöfundinum Hermann Melville sem árið 1951 skrifaði hina heimsfrægu sögu „Moby Dick“ um eltingarleikinn við hinn skelfilega hvíta búrhval. Beinagrindin er 12 – 13 milljón ára gömul og Oliver Lambert við I Lesa meira
Gleymdur tunglbíll kemur að góðu haldi
Þann 17. nóvember 1970 lenti rússneski tunglbíllinn Lunokhod 1 á tunglinu. Þetta var fyrsta vitvélin sem send var til annars hnattar og þessi litli, sjálfvirki bíll ferðaðist um á tunglinu og tók þar myndir í heilt ár, áður en sambandið við hann rofnaði. En sögu Lunokhods 1 reyndist ekki þar með lokið, því nú hefur hópi vísindamanna hjá Kaliforníuháskóla í San D Lesa meira
Þangplöntur drepa kóralla
Ofur venjulegt sjávarþang á sinn þátt í auknum erfiðleikum kóralrifja í Kyrrahafi og Karabíuhafi. Vísindamenn hjá Georgia-tæknistofnuninni í Bandaríkjunum hafa rannsakað þangplöntur og kóralla sem algeng eru kringum Fiji-eyjar og undan strönd Panama og komist að raun um að 70% þangplantnanna framleiða eiturefni sem drepa kórallana. Sum kóraldýr drepast á tveim dögum, e Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
