Eldri siðmenningar og fornleifafræði
Þýskir fornleifafræðingar hafa grafið upp vel varðveitt vígasverð nærri Koplenz. Hér er á ferðinni um 1.300 ára gamalt höggsverð – stutt og eineggjað sverð sem var algengt á þeim tímum. Yfirleitt rotnar allt lífrænt efni eftir skamma stund í jörðinni, en svörðurinn sem sverðið lá í hefur verið svo súrefnissnauður að tréhjöltu sverðsins hafa varðveist. Hið sama á við um hluta af skreyttu leðurslíðri sverðsins. Lesa meira
Víkingar í leit að auðæfum austursins
Óþekkt og lítilsigld smáþjóð, sem á heimkynni óravegu frá landi okkar, villimannslegir hirðingjar, ótrúlega drambsamir, hafa skyndilega þust inn yfir landamæri okkar. Eins og æf villisvín hafa þeir traðkað íbúana undir fótum sér eins og gras væri. Börn voru slitin af mæðrum sínum og þeim banað með því að slá þeim við grjótklappir. Fljótin urðu rauð af bló Lesa meira
Þykkhöfðaður frummaður þoldi kylfuhögg á hausinn
Steingervingafræði Þykk höfuðskel og skásett enni var frummanninum homo erectus mikil nauðsyn. Þeirrar skoðunar er a.m.k. ameríski mannfræðingurinn Russel Ciochon við Iowa-háskóla, sem hefur skoðað fjöldann allan af hauskúpum þessara frummanna. Ciochon telur það hafa verið útbreidda venju meðal karlanna að slá hvern annan með barefli í höfuðið í baráttunni um hyl Lesa meira
Nú lesa fræðimenn á milli línanna
Fortíðin lifir í bókum Þegar eitt af glötuðum verkum fornaldarinnar uppgötvast, er það eins og nýr gluggi opnist til forsögunnar. Arkímedes 287 - 212 f.Kr. "Aðferðafræði”, fundin Arkímedes átti heimkynni sín í gríska borgríkinu Sýrakúsu á Sikiley. Hann er talinn hafa verið einn fremsti stærðfræðingur og eðlisfræðingur sögunnar. Ritverk hans “Aðferðafr Lesa meira
Dularfullir stríðsmenn koma í leitirnar í Kína
Fornleifafræði Kínverskir fornleifafræðingar hafa nú fundið meira en 2.700 ára gamla gröf sem að líkindum hefur verið hinsta hvíla einhvers af höfðingum hinnar leyndardómsfullu og herskáu Ba-þjóðar. Grafarstæðið er 13 metra langt og 9 metra breitt og fannst í Sichuan-héraði í Suðvestur-Kína. Þessi merkilega uppgötvun er handföst sönnun þess að Ba-þjóðin hefur Lesa meira
Spágyðjan var í gasvímu
Á ég að drepa föður minn? Hvenær er best að skera kornið? Er þetta rétti tíminn til að hefja stríð? Hef ég heppnina með mér í erfðadeilunni? Hversu mörg börn eignast ég? “Véfréttin” eða spágyðjan í Delfí hafði svar við öllum spurningum og enginn Grikki þorði að stíga afdrifarík skref í lífi sínu án þess að hafa fyrst leitað ráða hinni virtu spágy Lesa meira
Hvaða konungdæmi er elst?
Það er ekki létt verk að leysa úr þessari spurningu, þar eð elstu konungdæmin eiga sér rætur svo langt aftur að frumheimildir eru ekki lengur til. Það getur líka verið erfitt að slá föstu hvort um var að ræða konunga, fursta eða kannski bara höfðingja. Sagnfræðingar eru þó á einu máli um að bæði í Danmörku og á Englandi hafi í upphafi 8. aldar ríkt ráðamen Lesa meira
Forfeður okkar voru miskunnalaust veiddir
Flestir ímynda sér að forfeður okkar hafi stigið niður úr trjánum, sem fullfærir veiðimenn með alvæpni. Nýjustu rannsóknir benda hins vegar til að þessi skoðun sé alröng. Svo virðist sem forfeður okkar hafi alls ekki verið veiðimenn, þvert á móti voru þeir veiðibráð. Eigi þessi tilgáta við rök að styðjast, gæti hún einnig útskyrt ýmis konar fælni okkar, t.d Lesa meira
Neanderdalsmenn sigruðu norðrið
Það verður að endurrita sögu Norður Evrópu. Fram til þessa hafa menn álitið að fyrstu mennirnir hafi numið Skandinavíu í lok síðustu ísaldar fyrir u.þ.b. 10.000 árum. En nú hefur fundist í Finnlandi bústaður Neanderdalsmanna sem sýnir að menn voru á okkar breiddargráðu löngu fyrr. Þessar byltingarkenndu fornleifar fundust í helli sem kallaður er Úlfahellir. Í hon Lesa meira
Brotnir hausar vitna um blóðuga orrustu
Fornleifafræði Þegar fornleifafræðingar voru nýlega við rannsóknir á landssvæði í grennd við Uppsali í Svíþjóð, rákust þeir allt í einu á mikið af beinagrindum. Beinagrindum höfðu þeir ekki átt von á hér og allra síst beinagrindum manna sem höfðu verið höggnir niður. Beinin voru aldursgreind með C14-aðferðinni og þau reyndust öll vera af ungum mönnum sem h Lesa meira
Eilíft líf líkamans
Ýmsar efnablöndur má nú nota ásamt plasti til að varðveita lík svo vel að í raun er ekkert því til fyrirstöðu að þau haldist óbreytt til eilífðarnóns. Hér er lík vanfærrar konu. Hann liggur á hliðinni með hnén dregin upp að maganum og virðist friðsæll á svip – líkt og hann sofi. En Tollund-maðurinn hefur þó verið liðið lík í 2.400 ár. Hann var hengdur Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
