Náttúruhamfarir
Risastór loftsteinn, um 2 km í þvermál gæti hafa skollið til jarðar fyrir um 146 milljón árum, þar sem nú er Lýðveldið Kongó. Þetta segja vísindamenn við Padovaháskóla á Ítalíu eftir athuganir á nákvæmum gervihnattamyndum frá bandaríska fyrirtækinu TerraMetrics Inc. Á myndunum má grein hring, sem er 46 km í þvermál þar sem hann er breiðastur. Svæðið kallast Wembo-Nyama og í hringnum rís yfirborðið 50-60 metrum hærra en í kring. Þetta virðist nokkuð merkilegt við fyrstu sýn, en ítölsku vísindamennirnir skýra það þannig að höggið frá slíkum loftsteini geti komið klöpp í neðri jarðlögum til að lyftast upp í eins konar kúpul. Síðan hefur tímans tönn veðrað svæðið í kring þannig að kúpullögunin sést enn gre Lesa meira
Lentu í risaflóðbylgju á litlum báti og lifðu af
Ásamt 7 ára syni sínum var Howard Ulrich að renna fyrir fiski á Liuya-flóa við Alaska þann 9. júlí 1958. Um níuleytið um kvöldið heyrðist ógnarlegur hávaði, þegar jarðskjálfti olli mikilli skriðu í fjallshlíð við ströndina. Meira en 30 milljón rúmmetrar af klöpp og grjóti þeyttust niður í hafið úr allt að 1.000 metra hæð. Augnabliki síðar reið risastór fl Lesa meira
Fellibyljir draga úr jarðskjálftum
Fellibyljir geta valdið mikilli eyðileggingu, en líka komið í veg fyrir slíkt. Þetta er álit bandarískra vísindamanna hjá Carnegie-vísindastofnuninni, en þeir hafa lengi rannsakað ástæður þess að ekki verða fleiri öflugir jarðskjálftar á ákveðnu svæði við Taívan, þar sem jarðvirkni er mikil. Með afar næmum skynjurum neðanjarðar mældu vísindamennirnir 20 lit Lesa meira
Jarðskorpan á eilífu skriði
Við leiðum kannski ekki hugann að því á hverjum degi, en okkur er þó fullljóst að þurrlendi jarðar er á stöðugri hreyfingu undir fótum okkar – þótt það fari sér hægt. Fyrir aðeins 30-40 árum var sú tilhugsun að jarðskopuflekarnir væru á reki líkt og ísjakar á hafi nokkuð framandi. Og það var svo sem ekkert skrýtið. Fátt virðist staðfastara en einmitt megin Lesa meira
Vísindamenn vilja temja krafta fellibylsins
Þegar Ívan náði hámarki sínu þann 11. september var vindhraðinn orðinn 270 km á klst. og fárviðrið eyðilagði allt sem í vegi þess varð. Á Grenada var höfuðborgin St. George lögð í rúst og á Cayman eyjum var fjórða hvert hús óíbúðarhæft eftir að Ívan hafði farið þar um. Í Bandaríkjunum olli hann stórkostlegum skemmdum í Alabama og í norðurhluta Flórída Lesa meira
Suðurlandsskjálftar 2000
Gaumkerfi sem Verkfræðistofnun Háskóla Íslands hefur verið að byggja upp undanfarin ár getur orðið til þess að hægt verði að meta nánast strax hvort skemmdir hafi orðið á mannvirkjum samfara jarðskjálftum að sögn Jónasar Þórs Snæbjörnssonar, doktors í byggingarverkfræði við Rannsóknarmiðstöð Háskóla Íslands í jarðskjálftaverkfræði. Suðurlandsskjálftarn Lesa meira
Lofsteinaregn útrýmdi hinum fornu risaeðlum
Steingervingafræði Í meira en áratug hafa vísindamenn verið sammála um að aldauði risaeðlanna fyrir 65 milljónum ára hafi stafað af einum stórum loftsteini sem skall til jarðar og hafði ofboðsleg hamfaraáhrif á loftslagið. Nú kemur í ljós að loftsteinninn sem skall niður á Yucatanskaga í Mexíkó og myndaði hinn tröllvaxna Chicxulubgíg var að líkindum ekki einn á Lesa meira
Hvernig myndast El Ninjo?
El Ninjo þýðir “drengurinn” og stendur í ákveðnu samhengi við annað veðurfyrirbrigði sem kallast La Ninja eða “stúlkubarnið” Hvort tveggja eru eins konar jaðarafbrigði í eðlilegri veðurfarshringrás á hitabeltishluta Kyrrahafsins. Á El Ninjo-ári verður sjór um 2 – 3 gráðum hlýrri undan vesturströnd Suður-Ameríku en venjulega, en á La Ninja-ári er sjórinn Lesa meira
Hversu djúpar verða jarðaskjálftasprungur?
Í öflugum jarðskjálfta geta myndast sprungur allt að 1.100 km langar og 100 km á dýpt. Svo kröftugir jarðskjálftar eru þó sjaldgæfir og fæstir skjálftar ná að mynda sprungur í yfirborðið. Utan um hnöttinn liggur hörð steinskel, jarðskorpan, sem skiptist í svonefnda jarðskorpufleka og það er einkum á mótum þessara fleka sem jarðaskjálftar verða. Þar sem flekarnir Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
