Orka og farartæki
Ástæður þess að reyk skipa er hleypt út í andrúmsloftið en ekki í sjóinn eru margar. Í fyrsta lagi eykst þrýstingurinn mjög hratt í vatni, eða um u.þ.b. 10 hundraðshluta af loftþrýstingi fyrir hvern metra undir yfirborði sjávar. Þetta gerir það að verkum að beita þyrfti þrýstingi til að hleypa reyknum út í sjóinn og afkastageta vélarinnar myndi að sama skapi minnka. Í öðru lagi hefur reykurinn að geyma brennistein, þungmálma og agnir sem valda myndu mengun í sjónum. Með því að leiða reykinn út í loftið þynnist mengunin miklu hraðar út en raunin yrði í sjónum. Í farþegaskipum skiptir miklu máli að notast við háa reykháfa til að reyknum slái ekki niður á farþegana um borð. Fyrir vikið eru það útreikningar á iðu Lesa meira
Yfirborðið vatnsþétt eftir skipun
Tækni Með því að ýta á hnapp geta vísindamennirnir breytt nýuppfundnu yfirborði þannig að í stað þess að hrinda frá sér vatni, taki að það drekka vatn í sig. Nanógras kalla vísindamennirnir þessa uppfinningu sína sem gerð er úr hárfínum kísilstráum. Vegna þess hve stráin standa þétt, haldast vatnsdropar kyrrir á strátoppunum. En sé straumi hleypt á plötuna Lesa meira
Ofurþotan
Bæði loftaflfræðileg rök og verkfræðileg hníga í þá átt að ekki sé mögulegt að smíða stærri flugvél með hinni hefðbundnu aðferð. Hefðu vængirnir t.d. aðeins verið einum metra lengri, hefðu þotuhreyflarnir getað strokist við flugbrautina. Vængirnir sveigjast niður undan þunga eldsneytisins og hreyflanna. Ef einhvern tíma á eftir að koma að því að stærri fl Lesa meira
Er hægt að hægja á geimferju?
Frá tæknilegu sjónarmiðið séð er ekkert auðveldara en að hægja á geimferju. Það er á hinn bóginn nákvæmlega jafn erfitt að draga úr hraða eins og að auka hann. Það þarf sem sagt jafnmikið eldsneyti til að stöðva geimferjuna og koma henni á ferð. Og til þess þarf allt aðra tækni en menn ráða nú yfir. Það væri sem sé ekki nægilegt að tvöfalda eldsneytisbir Lesa meira
Hvernig fá geimfarar súrefni í geimskipi?
Geimskip sem á að vera lengi úti í geimnum - eins og t.d. ISS-geimstöðin, er búið stórum þrýstikútum með súrefni. Auk þess er svo súrefni flutt út í geimstöðina með öðrum vistum sem geimskutlur flytja stöðinni jafnaðarlega. Í framtíðinni er þó ætlunin að framleiða súrefni í geimskipum. Geimfarar gefa frá sér vatn í formi svita og raki er líka í útöndun þ Lesa meira
Skipaskrúfur úr nýju efni mun léttari
Tækni Nú er framundan mesta bylting á sviði skipaskrúfunnar í 150 ár. Þetta fullyrða menn hjá fyrirtækinu QinetiQ sem hafa smíðað stærstu skipaskrúfu heims úr kolefnisblöndu sem gerir skrúfuna mun léttari en skrúfur úr málmum og samtímis leyst annað vandamál á þessu sviði. Málmskrúfurnar eru gerðar úr nikkeli, bronsi og áli og þegar þær snúast myndast rafhle Lesa meira
Nýtt geimskip Evrópumanna
Evrópskir vísinda- og tæknimenn eru nú að leggja síðustu hönd á alveg nýja gerð geimskipa. Farartækið hefur hlotið nafnið Jules Verne og er hið fyrsta í röð alls níu geimskipa sem geimferðastofnun Evrópusambandsins, ESA, hefur afráðið að byggja og verður hluti af framlagi hennar til alþjóðlegu geimstöðvarinnar, ISS. Verkefnið kallast ATV og er skammstöfun fyrir Lesa meira
Af hverju eru svona breið dekk í Formúlu I?
Tilgangurinn með þessum breiðu dekkjum er einmitt að auka núningsmótstöðuna við brautina. Því breiðari sem dekkin eru, því fastar er bíllinn límdur við brautina. Núningsmótstaðan kemur iðulega í veg fyrir að bíllinn þeytist út úr kappakstursbrautinni og hennar vegna er t.d. unnt að taka beygjur á mun meiri hraða. Jafnframt eru í Formúlu I notuð dekk úr gúmmíblö Lesa meira
Hvernig lendir flugvél á skipi?
Á flestum flugmóðurskipum er flugbrautin aðeins 150 metrar og það er of stutt til hefðbundinnar lendingar. Þegar flugvélin lendir er þess vegna notaður stélkrókur sem grípur í einn þeirra hemlavíra sem strengdir eru þvert yfir þilfarið með 15 metra millibili. Til að stélkrókurinn sé í réttri stöðu til að grípa í vír þarf flugvélin að koma inn í alveg réttum v Lesa meira
Flugmaðurinn verður eigin flugumferðarstjóri
Mennina hefur lengi dreymt um að geta flogið frjálst eins og fuglinn. Þegar tæknin svo gerði mönnum kleyft að hefja flug á þriðja tug síðustu aldar fengu fyrstu flugmennirnir þennan draum uppfylltann. En öryggiskröfur hafa sett flugmönnum miklar skorður með ótal reglugerðum svo að í dag er varla um slíkt frelsi að ræða. Flugmenn nútímans þurfa að fylgja þröngum lei Lesa meira
Tröllvaxin flugvél á að svífa yfir sjó
Tækni Hjá Boeing hafa menn nú lagt fram áætlun um að byggja stærstu flugvél veraldar. Vinnuheitið er Pelican og flutningsgetan verður fimmföld á við stærstu flutningavél nútímans, hina rússnesku Antonov An-225. Stærðin er þó ekki hið eina sem verður sérstætt við þessa vél. Ætlunin er að Pelican-vélin svífi aðeins í fárra metra hæð yfir sjó, en slíku lágflu Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
