Styrjaldir
Seinni heimsstyrjöldin var grimmileg og miskunnarlaus. Engin stríðsþjóðanna skirrðist við að beita kynþáttahatri í áróðri sínum. Þegar Bretar vildu sýna Áströlum samstöðu í baráttunni við Japani, var óvinurinn sýndur sem lágvaxið og ljótt kvikindi, ekki ósvipað apa. Boðskapurinn var sá að Bretar hefðu ekki gleymt Áströlum, en það höfðu margir Ástralir á tilfinningunni eftir að Japanar gerðu loftárás á borgina Darwin í Norðaustur-Ástralíu árið 1942." Lesa meira
Tíu tímar í sólarhring í frönsku byltingunni
Franska byltingin sneri samfélaginu á haus. Lúðvík 16. konungur var settur af 10. ágúst 1792 og tæpum hálfum öðrum mánuði síðar var fyrsta lýðveldinu komið á fót. Sá dagur, 22. september, varð svo dagur nr. 1 í nýju tímatali sem þingið tók upp í október 1793. Byltingartímatalið átti að verða tákn nýrra tíma í Frakklandi. Vissulega var árinu áfram skipt Lesa meira
Hvar eru bein Hitlers?
Síðustu dagar Þriðja ríkisins einkenndust af blóðbaði og eyðileggingu. Miklir bardagar geisuðu í Berlín og í rammgerðu loftvarnarbyrgi undir Þinghúsinu í Berlín frömdu Adolf Hitler og Eva Braun sjálfsmorð þann 30. apríl 1945. Þegar aðstoðarforingi Hitlers, Heinz Linge, hafði gengið úr skugga um að bæði væru látin voru líkin borin upp í sundursprengdan garð að Lesa meira
Norður-Kóreubúar flýja stríð yfir hrunda brú
Á flótta undan framrás herafla í Kóreustríðinu þurftu norður-kóreskir borgarar að fara yfir rústir brúar yfir fljótið Taedong á leið þeirra suður á bóginn. Myndin er tekin þann 4. desember 1950 af bandaríska ljósmyndaranum Max Desfor á svæði sem nú tilheyrir Norður-Kóreu. Heraflar Kínverja og Norður-Kóreumanna höfðu nýverið náð höfuðborginni Pyongyang Lesa meira
Gasgrímuæði
Óttinn við efnavopnaáras í síðari Heimsstyrjöldinni jók spurn almennings eftir gasgrímum. Hvarvetna mátti sjá fólk með grímur – jafnvel á baðströndunum. Gríman var upphaflega fundin upp árið 1799 til að verja námuverkamenn fyrir hættulegum gastegundum." Lesa meira
Af hverju er ekki hættulegt að búa í Hírósíma?
Geislunin frá sprengjunum yfir Hírósíma og Nagasakí 1945 varð mörgum að bana en tiltölulega lítil geislavirkni varð þó eftir. Ástæðan er sú að mest var af gammageislun sem hverfur fremur hratt. Um 10% var nifteindageislun sem getur valdið geislavirkni í efnum og um leið skilið geislavirkni eftir á svæðinu. En 80% af þeirri geislun hvarf þó strax á fyrsta sólarhringnum Lesa meira
Skyggn kona dæmd sem norn 1944
Sagan hefst 1941 þegar þýskur kafbátur skaut þremur tundurskeytum að enska herskipinu Barham. Skipið sökk og 861 sjómaður drukknaði. Þjóðverjarnir voru ekki vissir um að þeir hefðu hitt og breska flotastjórnin ákvað að halda atburðinum leyndum. Um svipað leyti hélt skoska konan Helen Duncan miðilsfund og sagði þar frá því að Barham hefði sokkið. Einn hinna látnu s Lesa meira
Kafbátur sökk eftir klósettferð
Á lokadögum seinni heimsstyrjaldar þurfti skipstjóri þýska kafbátsins U-1206 á klósettið. Kafbáturinn var á siglingu á um 60 metra dýpi meðfram norðurströnd Skotlands. Því miður kunni skipstjórinn, Karl Adolf Schlitt, ekki í smáatriðum á þetta nýja klósett sem nýbúið var að setja upp. Hann kallaði tæknimenn sína á vettvang og þeir opnuðu – því miður ranga Lesa meira
Þegar erkifjendurnir mættust á Sikiley endaði það með blóðbaði
Sem liður í undirbúningi á stækkun járnbrautateina var svæði nokkurt á norðurströnd Sikileyjar rannsakað árið 2008 af fornleifafræðingum frá Palermo. Að sögn forstöðumannsins dr. Stefano Vassallo voru menn ekki í vafa um að þarna væri einhverjar grafir að finna. Rústirnar af hinum forna gríska bæ Himera voru enda skammt undan. En umfang grafreitsins kom á óvart. Fyr Lesa meira
Frítt ferðalag - aðra leið
Í viðleitni sinni til að afla sjálfboðaliða í vélbyssuherdeildir, auglýsti breski herinn heimsreisur í fyrri heimsstyrjöldinni. Eins og lofað var í auglýsingunni voru þessir hermenn sendir vítt og breitt um heiminn – til helstu átakasvæðanna, m.a. í Frakklandi, Egyptalandi, Palestínu og Austur-Afríku – en margir komust bara aðra leið. Vélbyssusveitirnar fengu viðurnef Lesa meira
Japani lifði af báðar kjarnasprengjunar
Þann 6. ágúst 1945 var verkfræðingurinn Tsutomu Yamaguchi staddur í Hírósíma þegar Bandaríkjamenn vörpuðu kjarnorkusprengju á borgina. Það má kalla kraftaverki líkast að hann skyldi sleppa með brunasár og sprengda hljóðhimnu. Hann reis upp umkringdur líkum og skildi ekkert í dómsdagsafli þessarar sprengju. Daginn eftir hraðaði hann för sinni til heimaborgar sinnar – Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
