Uppfinningar
Vísindamenn hafa hermt eftir gripi í fótum gekkóeðlurnar.
Teymi verkfræðinga við Stanford University í BNA hefur hannað fjórfætt vélmenni sem getur gengið lóðrétt upp glerrúðu. Vélmennið er nefnt Stickybot eftir getu þess til að líma sig fast við slétt yfirborð. Vísindamennirnir rannsökuðu fyrst fætur á gekkóeðlum sem hafa einstaka getu til að klifra upp slétt yfirborð. Fæturnir eru alsettir milljónum örsmárra flipa er líkjast hárum. Endar þeirra eru floskenndir og með þeim geta þeir gripið í stakar sameindir á sléttu yfirborði. Þannig getur gekkóeðlan límt sig fasta á yfirborð án þess að styðjast við sogskálar eða límkenndan vökva. Næsta skref verkfræðinganna var að útbúa gúmmíefni með sömu gerð yfirborðs eins og á fótum gekkóeðlunnar. Þetta gúmmíefni var fe Lesa meira
Flaga breytir glerauga í tölvuskjá
Líttu á annað glerið í gleraugunum þínum og hringdu í númerið sem þú sérð, eða fáðu nýjustu tölur úr spennandi fótboltaleik. Vísindamenn hjá Fraunhofer IPMS í Þýskalandi hafa nú sett á gleraugnagler gagnsæja örflögu sem tengist tölvu sem aðeins er á stærð við sígarettupakka. Svonefndar OLED-díóður sjá fyrir myndgæðum sem í skerpu komast mjög nálægt s Lesa meira
Hvernig stýra menn mystrinu í flugeldum?
Með því að nota það sem kalla mætti sniðsprengjur, getur góður flugeldasmiður skapað pálma, hringi, blóm, broskarla eða hjörtu á himni. Galdurinn felst í því að pakka sniðsprengjunni rétt áður en flugeldinum er skotið á loft. Innst í sniðsprengjunni er sprengihleðsla en umhverfis hana er svart púður og í því liggja stjörnurnar sem raðað er í það mynstur Lesa meira
Hefur norður alltaf snúið upp á kortum?
Norður tók að snúa upp á landakortum á 15. öld. Eitt af fyrstu kortunum þar sem norður sneri upp kallast Imago Mundi (Heimsmynd) og er að finna í bók frá 1483. Á þeim tíma var annars til siðs að láta austur snúa upp. Mörg af fyrstu landakortunum geta ekki talist landabréf í hefðbundinni merkingu, heldur sýna þau táknrænan heim, byggðan á biblíunni. Jerúsalem og P Lesa meira
Sýndi ljóslifandi hreyfingar
Árið 1878 var í fyrsta sinn unnt að sjá hreyfingar á myndarúllu. Þá hafði uppfinningamaðurinn Eadeward Muybridge nefnilega fundið upp eins konar fyrirrennara kvikmyndasýningarvélar. Tækið nefndi hann „Zoopraxiskóp“. Muybridge byrjaði á að þróa tækni sem gerði honum kleift að ná skýrum ljósmyndum með lokahraða sem ekki var nema um þúsundasti hluti úr sekúndu Lesa meira
Hlaupahjól í staðinn fyrir hesta
Árið 1817 fann Þjóðverjinn Karl Drais upp hlaupahjól sem nota mátti í stað hests til að komast milli staða. Á þessu hjóli voru engir pedalar, heldur var það drifið áfram beint með fótaaflinu. Pedalarnir komu ekki til sögunnar fyrr en 50 árum og mörgum slitnum skósólum síðar." Lesa meira
Plastefni sem styrkir beinbrot
Nú geta læknar styrkt brotin bein með plasti sem sprautað er í beinið. Kvoðan fyllir í þær sprungur í beininu sem myndast við brotið og hefur því fengið enska heitið „Injectible Bone“. Við stofuhita er efnið í duftformi en við líkamshita rennur það saman og harðnar þannig að mjög minnir á náttúrulegt bein. Öfugt við önnur beinsteypuefni myndar þetta plast Lesa meira
Fjórhjól með vél og hríðskotabyssu
Í lok 19. aldar var breski herinn enn mjög háður riddaraliðinu. En menn voru að byrja að átta sig á möguleikum vélknúinna farartækja. Á sýningu einni árið 1899 kynnti verkfræðingurinn F.R. Simms til sögunnar fjórhjól með hjálparvél og hríðskotabyssu. Skyttan átti að sitja í skjóli aftan við mikinn járnskjöld. Eldsneytisgeymirinn dugði til 190 km aksturs, en fj Lesa meira
Nú koma hjólastólar fyrir fötluð smábörn
Ný vitvél getur nú hjálpað jafnvel mjög ungum börnum að stýra litlum hjólastól. Yfirleitt þurfa fötluð börn að vera orðin 5-6 ára áður en þau fá hjólastól og það er allt of seint, segja Bandaríkjamennirnir tveir sem smíðuðu þetta tæki, sjúkraþjálfarinn Cole Galloway og verkfræðingurinn Sunil Agrawal við Delaware-háskóla. Heili ungra barna örvast og þroskas Lesa meira
Hvernig virka þessar vinsælu ljósdíóður?
Kjarninn í ljósdíóðu er lítill hálfleiðari, sem aðeins hleypir rafmagni í aðra áttina. Þegar straumur fer um hálfleiðarann losar hann mikið af ljóseindum og það eru þær sem við sjáum sem ljós. Plastkápa sér um að beina ljósinu, sem reyndar var rautt í fyrstu díóðunum. Síðar hefur tekist að þróa díóður úr efnum sem senda frá sér ljós á styttri bylgjuleng Lesa meira
Gervisnjókorn hárnákvæm eftirlíking
Tveir bandarískir stærðfræðingar hafa sett upp tölvulíkan sem líkir nákvæmlega eftir myndun snjókorna. Reiknilíkanið er talið geta gagnast veðurfræðingum við að sjá fyrir hvaða áhrif mismunandi bygging snjókorna hefur á magn snjókomu úr ákveðnu skýi. Lesa meira
150 ára barátta við Everest
Manninn hefur lengið langað til að stíga á topp hæsta fjalls heims. Leiðin er hin lengsta og mannskæðasta sem menn hafa tekist á við. Hún hefst með mælingum Breta á miðri 19. öld en það er ekki fyrr en upp úr 1920 sem þeir eru reiðubúnir að reyna við tindinn í fyrsta sinn.
Lifandi Vísindi birti fjórar stórar greinar um merkustu leiðangrana á toppinn: Þann fyrsta, sem því miður misttókst, þann sem tókst, þegar Edmund Hillary sté á tindinn, þann sem Reinhold Messner fór einsamall og svo um árið 1996, sem var þakið slysum.
Hnattrænar áskoranir
Þannig fáum við loftslagið á réttan kjöl
Í desember 2009 funduðu stjórnmálamenn frá öllum heiminum á leiðtogafundi í Kaupmannahöfn, þar sem umræðuefnið var loftslag framtíðarinnar. Markmiðið var að komast að niðurstöðu sem yrði til þess að draga úr hlýnun jarðar, aðallega með því að minnka koltvísýringsmengun.
Lifandi Vísindi birti þrjár stórar greinar um hvaða lausnir nauðsynlegt sé að veðjað sé á, ef ætlunarverkið á að takast. Við höfum í raun yfir að ráða nauðsynlegri tækni til að lækka hitastig jarðar um tvær til þrjár gráður. Ekki nóg með það, heldur ættum við að geta framkvæmt allar breytingarnar á aðeins aldarfjórðungi!
Apollo verkefnið
"Lítið skref fyrir manninn, en risastökk fyrir mannkyn."
Hin frægu orð Neil Armstrongs á mánanum voru hápunkturinn á átta ára undirbúningi, þar sem 400.000 manns höfðu stritað við að raungera undraverðan draum.
Lifandi vísindi hyllir þetta afrek með röð greina þar sem þú getur fylgt í fótspor Apollo-geimfaranna. Fylgist með þeim þegar þeir eru á toppi stærstu eldflaugar sem nokkru sinni hefur verið smíðuð og þeytast út í geiminn. Meðan þeir á 40.000 km/klst. hraða stefna til tungsins. Einnig þeim spennuþrungnu mínútum þegar þeir þurfa að finna sér lendingarstað milli viðsjálverðra gíga og kletta, sem og á hættulegum ferðum þeirra í ókönnuðum geimi.
