|
|
|
|
Prenta |
|
|
|
|
|
|
12.01.2006     Hvað drekka fiskar? |
|
|
Ég hef oft velt því fyrir mér hvað fiskar drekki. Ef þeir drekka þá eitthvað.
Reyndar drekka fiskar ekki í venjulegri merkinu. En þeir draga í sig vökva með fæðunni, um tálknin og reyndar með öllum líkamanum, enda eru þeir stöðugt í vatni.
Þar eð fiskar lifa annað hvort í fersku vatni eða söltu er mikill munur á því hvernig fiskarnir taka í sig vökvann og skila honum frá sér. Saltvatnsfiskar hafa lægra saltinnihald í líkamanum en er í sjónum sem þeir synda í. Þeir eru í stöðugri ofþornunarhættu og þurfa mikið af vatni. Þessir fiskar losna við umframsaltið í tálknunum. Ferskvatnsfiskar fá aftur á móti stöðugt í sig meira vatn en þeir þurfa og eru því stöðugt að losa sig við vatn með þvagi.
Fiskar þurfa sem sagt allir stöðugt að halda réttu vökvajafnvægi í líkamanum.
(14. tbl. 2002) |
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Leita í greinasafni |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Lesendur álíta... |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Spurningin... |
|
|
Hvernig andar kjúklingur í eggi?
Hvernig andar kjúklingur í eggi?
Kjúklingurinn andar ekki gegnum gogginn fyrr en rétt áður en hann klekst úr egginu. Þegar unginn er fullþroskaður goggar hann fyrst gat á himnuna innan við skurnina og andar að sér lofti úr litlum loftvasa í egginu. Því næst hamrar hann sig í gegnum skurnina sjálfa. Fóstrið hefur þó þörf fyrir súrefni allan tímann sem þroskinn tekur og það er skurnin sem sér fóstrinu fyrir súrefni.
Eggskurn má kalla einhverja merkustu uppfinningu þróunarsögunnar og það voru eiginleikar hennar sem á morgni tímans gerðu dýrum fært að leggja undir sig þurrlendið. Hrogn fiska og kartna eru hlaupkennd og vernda því ekki fóstrið fyrir uppþornun. Þessi egg verða þess vegna að klekjast í vatni. Með tilkomu skurnarinnar varð eggið vatnshelt og fóstrið öruggt í forðabúri vatns og næringarefna. Að auki veitti skurnin vörn gegn örverum og að nokkru gegn höggum. En hvernig átti fóstrinu að berast súrefni?
Í öllum eggjum er þessi vandi leystur á sama hátt. Skurnin hleypir súrefni í gegn en ekki vatni. Í skurn hænueggs eru 8.000 hárfín loftgöt. Af skurninni eru 3% prótín en 97% steinefni – einkum kalsít. |
|
|
|
|
|
|
|